Ubranie na quada przeprawowego – co założyć, by jeździć bezpiecznie?

Wchodzisz w błoto po kolana i zastanawiasz się, co tak naprawdę powinieneś mieć na sobie na quadzie przeprawowym. Zwykła kurtka motocyklowa i stare buty crossowe szybko pokazują swoje ograniczenia. Z tego tekstu dowiesz się, jak ubrać się od kasku po buty, żeby jeździć bezpiecznie i bez wiecznego marznięcia.

Ubranie na quada przeprawowego – dlaczego nie wystarczy zwykła odzież motocyklowa

Pierwsza różnica pojawia się od razu, gdy z leśnej drogi wjeżdżasz w prawdziwy teren przeprawowy. Zamiast twardego asfaltu masz przed sobą głębokie błoto, koleiny, śliskie korzenie i luźne kamienie, a między tym wszystkim zimne kałuże i potoki, w których quad znika po nadkole. Do tego dochodzą gęste zarośla, gałęzie uderzające w barki i kask, a także gwałtowne zmiany pogody, które potrafią w kilka minut zamienić słoneczny dzień w lodowaty deszcz. W takich warunkach ubranie przestaje być tylko zestawem ciuchów, a zaczyna pełnić rolę systemu przetrwania, który ma Cię osłonić przed wodą, urazami i wychłodzeniem organizmu.

Na quadzie przeprawowym bardzo często schodzisz z maszyny, pchasz ją, ciągniesz za wyciągarkę, brodzisz obok w wodzie i błocie. Raz zjeżdżasz w dół stromego stoku, za chwilę walczysz z podjazdem na mokrych kamieniach. Twój strój musi jednocześnie chronić przed uderzeniami, nie krępować ruchów i utrzymywać możliwie stabilną temperaturę ciała, nawet gdy na przemian się zgrzewasz i marzniesz. Zwykły zestaw szosowy czy rekreacyjny po prostu nie był projektowany z myślą o takim traktowaniu.

Odzież motocyklowa szosowa i typowo crossowa powstała z myślą o innych zagrożeniach niż te, które spotykasz w przeprawach. Na asfalcie priorytetem jest ochrona przed poślizgiem i długim ślizgiem po nawierzchni, dlatego używa się grubych skór lub tekstyliów odpornych na tarcie, ale często z ograniczoną wodoodpornością. W odzieży crossowej stawia się z kolei na przewiewność i lekkość, bo zawodnik większość czasu spędza na torze z dala od głębokiej wody. W długotrwałym kontakcie z błotem, stojącą wodą czy w czasie brodzenia takie ciuchy szybko nasiąkają, sztywnieją i zaczynają wyziębiać ciało, a przy częstym schodzeniu z quada często brakuje im swobody ruchu w newralgicznych miejscach.

Jeśli chcesz konkretnie nazwać problemy, które pojawiają się przy używaniu typowej odzieży motocyklowej w przeprawach, zwróć uwagę na kilka powtarzających się słabych punktów:

• brak odporności na stałe zalewanie wodą i błotem, przez co materiał szybko przesiąka i nie daje się dobrze wysuszyć w trakcie dnia jazdy,
• brak skutecznych uszczelnień w pasie, nogawkach i rękawach, co powoduje wlewanie się wody od góry przy każdym głębszym zanurzeniu,
• zbyt słaba ochrona przed wychłodzeniem przy długim siedzeniu w mokrej odzieży oraz przy postojach w wietrze,
• niższa odporność na kontakt z gałęziami, krzakami i ostrymi kamieniami w porównaniu z odzieżą z mocno wzmocnionych tkanin Cordura czy specjalnie wzmacnianego poliesteru,
• kroje projektowane pod jazdę w pozycji statycznej lub torowej, a nie pod częste wstawanie, balansowanie ciałem i pchanie quada w wodzie po pas.

W praktyce oznacza to, że w jeździe przeprawowej ubranie trzeba traktować tak samo poważnie, jak opony z agresywnym bieżnikiem czy dobrze dobraną wyciągarkę. Zlekceważenie tego tematu kończy się zwykle bardzo podobnie: szybkim przemoczeniem, wychłodzeniem, spadkiem sił i koncentracji, a w razie wywrotki także większym ryzykiem kontuzji przy upadku na kamienie lub wśród korzeni. Z pozoru drobna oszczędność na stroju może potem kosztować zdrowie i przerwaną wyprawę.

Jazda przeprawowa w „zwykłej” odzieży motocyklowej albo sportowej bardzo często po kilkunastu minutach kończy się kompletnym przemoczeniem, wychłodzeniem i wyraźną utratą koncentracji. Odzież na quada przeprawowego warto dobierać tak samo świadomie, jak opony czy osprzęt pojazdu, bo to realna inwestycja w bezpieczeństwo.

Ubranie na quada przeprawowego działa jak druga skóra, którą zakładasz na siebie przed wyjazdem. Z jednej strony jest to zbroja z ochraniaczy, wytrzymałych materiałów i wysokich butów, a z drugiej tarcza przed wodą, wiatrem i niską temperaturą. Całość powinna tworzyć spójny zestaw ochronny obejmujący każdy fragment ciała, od kasku off-roadowego z goglami po buty zanurzone w wodzie po kolana.

Jak strój na quada przeprawowego wpływa na ochronę i komfort jazdy?

Dobry strój na quad przeprawowy jednocześnie broni Cię przed urazami i przed samym środowiskiem, w którym jeździsz. Zapewnia suchą i możliwie ciepłą odzież pod spodem, ale też osłania głowę, kręgosłup, klatkę piersiową, kolana czy kostki przed uderzeniami. Bezpieczeństwo i komfort termiczny są tu ściśle powiązane, bo gdy marzniesz, sztywniejesz i tracisz czucie, szybko zaczynasz popełniać poważniejsze błędy za kierownicą.

Bezpieczeństwo w trudnym terenie to nie wszystko

Najważniejszym elementem tego układu jest kask off-roadowy z homologacją ECE 22.06, który ma za zadanie ochronić Twoją głowę przy każdym niekontrolowanym kontakcie z podłożem lub maszyną. W terenie przeprawowym wywrotka często następuje na śliskim stoku, w koleinie pełnej kamieni albo podczas nagłego zatrzymania przed konarem, którego nie zauważyłeś w błocie. Do tego dochodzą uderzenia gałęzi w wizjer i szczękę oraz bryły błota i kamieni wyrzucane spod kół jadącego przed Tobą quada. Twarde skorupy, grube pianki energochłonne i odpowiednia konstrukcja kasku są wtedy Twoją linią obrony przed urazami, które potrafią zakończyć sezon jednym niefortunnym upadkiem.

Podobną rolę odgrywają ochraniacze i wytrzymałe ubranie z wzmocnionych tkanin, takich jak Cordura czy specjalnie wzmacniany poliester. Kurtka, spodnie lub kombinezon jednoczęściowy z odpowiednio rozmieszczonymi protektorami chronią klatkę piersiową, plecy, biodra, kolana i łokcie, kiedy quad nagle zsunie się z uskoku albo przewróci w koleinie. Na trasach pełnych krzaków, sterczących konarów i ostrych głazów odzież z mocnymi panelami i solidnymi szwami przejmuje na siebie większość energii uderzenia oraz tarcia, które w zwykłych spodniach skończyłoby się poważnymi ranami ciętymi.

Warto przy tym zauważyć, przed jakimi konkretnymi zdarzeniami chroni dobrze dobrany strój w przeprawach:

• urazy głowy wynikające z uderzenia w ziemię, kamień, pień lub ramę pojazdu,
• stłuczenia i złamania w obrębie klatki piersiowej oraz pleców przy przewróceniu się quada na bok,
• rozległe otarcia, rozcięcia skóry i mięśni spowodowane kontaktem z ostrymi kamieniami, blachą czy gałęziami,
• kontuzje kolan i łokci podczas uderzeń o podnóżki, ramę czy ukryte pod błotem przeszkody,
• urazy oczu wywołane strumieniem błota, piasku lub nagłym uderzeniem gałęzi w okolice twarzy.

Strój na quada przeprawowego pełni też mniej oczywiste funkcje ochronne, o których często zaczynasz myśleć dopiero po kilku dłuższych wypadach. Gęste zarośla potrafią zostawić dziesiątki drobnych zadrapań, a kontakt odkrytej skóry z zanieczyszczonym błotem niesie ryzyko podrażnień i zakażeń. Odpowiednio grube rękawice i długie rękawy odcinają Cię też od ukąszeń owadów, w tym os czy szerszeni, które nierzadko wlatują w okolice dłoni lub szyi. W czasie wielogodzinnej jazdy nawet drobne uderzenia i mikrourazy kumulują się, dlatego warstwa materiału pomiędzy Twoją skórą a otoczeniem robi ogromną różnicę.

Nie da się też polegać wyłącznie na samych ochraniaczach, jeśli odzież wierzchnia nie ma właściwej wytrzymałości i kroju. Zbroja czy buzer przy słabej kurtce mogą się przesuwać, obracać, a przy upadku odsłonić newralgiczne miejsca. Cały system ochrony musi więc zostać złożony z elementów współpracujących ze sobą: kask off-roadowy, zbroja lub buzer, twarde nakolanniki i sztywne buty na quada przeprawowego powinny tworzyć spójny komplet, który w razie zdarzenia pozostaje tam, gdzie powinien.

Komfort kluczem do długich i udanych wypraw

Wyobraź sobie, że w połowie trasy wjeżdżasz nieco za szybko w rozlewisko i woda przelewa się przez pas oraz cholewki butów. Po kilku minutach masz mokrą bieliznę, przemoknięte skarpety i zimny wiatr, który z każdą chwilą odbiera ciepło. Mięśnie sztywnieją, zaczynasz się trząść i znika pewność ruchów, a każda kolejna przeszkoda wymaga coraz większej siły woli. W takiej sytuacji komfort przestaje być wygodą, a staje się realnym elementem bezpieczeństwa, bo im gorzej się czujesz, tym gorzej jeździsz.

Strój z dobrą membraną, dopasowaną warstwą docieplającą i sensownie rozplanowaną wentylacją utrzymuje ciało w znacznie węższym zakresie temperatury. Nie przegrzewasz się tak łatwo przy intensywnym wysiłku, a jednocześnie nie marzniesz na postoju czy podczas wolnej jazdy w technicznym odcinku. Ściągacze w pasie, przy mankietach i nogawkach ograniczają wlewanie się wody, a miękkie wykończenia przy szyi i mankietach redukują otarcia, które potrafią uprzykrzyć każdą dłuższą wyprawę.

Za komfort podczas jazdy przeprawowej odpowiada kilka konkretnych elementów stroju:

• wodoodporna i oddychająca membrana w kurtce, spodniach lub kombinezonie,
• warstwowy system ubioru oparty o bieliznę termoaktywną, warstwę izolacyjną z polaru lub fleece i zewnętrzną warstwę ochronną,
• kroje zapewniające pełną swobodę ruchów przy ugiętych kolanach i pochylonym tułowiu,
• systemy regulowanej wentylacji, które można otworzyć podczas podjazdów i przymknąć na zjazdach czy podczas deszczu,
• ściągacze i regulacje w pasie, rękawach i nogawkach ograniczające wlewanie wody od góry,
• miękkie, nieobcierające wykończenia przy szyi, mankietach i wewnątrz spodni.

Suchy, rozgrzany i wygodnie ubrany rider reaguje szybciej, precyzyjniej operuje manetką i hamulcami, a także dłużej utrzymuje koncentrację na przeszkodach przed sobą. Osoba zmęczona walką z chłodem, przemoczona i poobcierana zaczyna zamiast trasy obserwować własny dyskomfort, co zwykle kończy się gorszymi decyzjami i większym ryzykiem gleb. Dobrze dobrany strój to więc nie tylko wygoda, ale realne wsparcie w bezpiecznym pokonywaniu kolejnych kilometrów w terenie.

Jak skompletować ubranie na quada przeprawowego od głowy do stóp?

Najprościej myśleć o stroju na quad przeprawowy w układzie „od góry do dołu”. Kask i gogle dbają o głowę i wzrok, kurtka, spodnie lub kombinezon jednoczęściowy razem ze zbroją osłaniają tułów i ręce, dedykowane ochraniacze i rękawice zabezpieczają kończyny, a buty na quada przeprawowego przejmują na siebie kontakt z wodą i podłożem. Każdy z tych elementów ma swoją rolę, ale dopiero razem tworzą system, który faktycznie działa w głębokim błocie i lodowatej wodzie.

Głowa i twarz – solidny kask i gogle z antifogiem

Na szczycie tej układanki stoi zawsze kask off-roadowy, najlepiej z aktualną homologacją ECE 22.06. Taki model ma wysuniętą część szczękową, która poprawia wentylację przy dużym wysiłku, oraz daszek chroniący przed słońcem i bryzgami błota rzucanymi przez koła. Szerokie pole widzenia ułatwia ocenę terenu, zwłaszcza na technicznych odcinkach z licznymi przeszkodami. Kask musi być dobrze dopasowany do głowy, stabilny przy potrząsaniu i jednocześnie na tyle wygodny, byś był w stanie spędzić w nim wiele godzin.

Przy wyborze kasku na quada przeprawowego zwróć uwagę na kilka najważniejszych kryteriów:

• typ kasku – najlepiej crossowy lub enduro, współpracujący z goglami,
• homologacja bezpieczeństwa, czyli np. aktualna norma ECE 22.06,
• prawidłowe dopasowanie rozmiaru i kształtu skorupy do Twojej głowy,
• wydajna wentylacja z możliwością regulacji napływu powietrza,
• masa kasku, która nie powinna nadmiernie obciążać karku przy długiej jeździe,
• rodzaj zapięcia, najczęściej podwójne D lub solidna klamra, łatwa w obsłudze w rękawicach,
• kompatybilność z goglami i odporność na intensywne zabrudzenie błotem.

Gogle stanowią drugi, równie ważny element ochrony głowy. W jazdzie przeprawowej dobrze sprawdzają się modele z podwójną szybką, która ogranicza parowanie, oraz powłoką antifog poprawiającą widoczność przy dużej różnicy temperatur. Pasek gogli musi trzymać pewnie na kasku nawet przy wstrząsach, a ramka powinna szczelnie przylegać do twarzy bez ucisku. Przydatne są też zrywki, czyli cienkie folie na szybce, które jednym ruchem palca zdejmujesz, gdy błoto całkowicie przykryje pole widzenia.

Na kasku i goglach naprawdę nie warto oszczędzać, bo to one w bezpośredni sposób decydują o ochronie Twojej głowy i oczu. Dobra widoczność pozwala w porę zauważyć kamień schowany w błocie czy wystający korzeń, a solidny kask przyjmuje na siebie skutki nieuniknionych upadków. Jeżeli masz ograniczony budżet, lepiej odłożyć zakup kolejnego gadżetu do quada niż ciąć koszty na ochronie głowy i wzroku.

Korpus i kończyny – ochrona przed wodą, wiatrem i uderzeniami

Kurtka, spodnie lub jednoczęściowy kombinezon przeprawowy tworzą zewnętrzną barierę między Twoim ciałem a wodą, wiatrem i błotem. Materiał powinien mieć membranę o wysokiej wodoodporności i dobrej oddychalności, a także wzmocnienia w miejscach najbardziej narażonych na ścieranie. W strefach siedzenia, kolan i łokci warto szukać tkanin typu Cordura czy mocno wzmacniany poliester, które lepiej znoszą kontakt z podnóżkami, ramą i gałęziami. Dobrze skrojona odzież wierzchnia nie krępuje ruchów podczas balansowania na quadzie i nie podjeżdża do góry, gdy mocno pochylasz się nad kierownicą.

Wielu riderów zastanawia się, czy lepszy będzie zestaw kurtka + spodnie, czy może kombinezon jednoczęściowy. Dwuczęściowy komplet daje większą elastyczność – możesz zmienić samą kurtkę na lżejszą lub szybciej się rozebrać na postoju. Z kolei kombinezon eliminuje potencjalny punkt przecieku w pasie, co ma ogromne znaczenie przy częstym brodzeniu w wodzie po pas lub przy jeździe w intensywnym deszczu. Jednoczęściowe rozwiązanie bywa jednak mniej wygodne w zakładaniu i w cieplejsze dni łatwiej się w nim przegrzać, dlatego część osób wybiera dwa różne zestawy w zależności od pory roku i planowanej trasy.

Wybierając kurtkę, spodnie lub kombinezon, dobrze jest przyjrzeć się konkretnym cechom technicznym, na których opiera się ich skuteczność:

• poziom wodoodporności i oddychalności membrany, dopasowany do intensywnej jazdy w mokrym terenie,
• rodzaj oraz rozmieszczenie wzmocnień na kolanach, łokciach, barkach i pośladkach,
• uszczelniane szwy i wodoodporne zamki osłonięte patkami,
• ściągacze i regulacje w pasie, rękawach oraz nogawkach ograniczające wlewanie się wody,
• liczba i rozmieszczenie kieszeni, najlepiej z odpływami wody i zabezpieczeniem przed błotem,
• elementy odblaskowe poprawiające widoczność w deszczu, mgle i po zmroku.

Pod odzieżą wierzchnią pracują zbroja, buzer i pozostałe ochraniacze kończyn, które mają osłaniać głównie kości i stawy. Buzer to najczęściej lekki „pancerz” na klatkę piersiową i plecy, czasem z dodatkowymi elementami na ramionach. Zbroja obejmuje zwykle większy obszar i przypomina kurtkę z siatki zintegrowaną z twardymi protektorami na barki, łokcie, plecy i klatkę piersiową. Wszyte w kurtkę miękkie protektory nadają się raczej do spokojniejszej jazdy turystycznej, a w ciężkim terenie lepiej traktować je tylko jako uzupełnienie. Do tego dochodzą twarde nakolanniki i często osobne ochraniacze piszczeli, które przy każdej wywrotce przejmują na siebie energię uderzenia o ziemię i podnóżki.

Różnice między buzerem a zbroją można dobrze opisać przez pryzmat tego, jaką ochronę dają i jak wpływają na wygodę jazdy:

• buzer – lżejszy, bardziej przewiewny, osłania głównie klatkę piersiową i plecy, często stosowany przy krótszych wypadach lub w cieplejsze dni,
• zbroja – szerszy zakres ochrony (barki, łokcie, klatka, plecy), lepiej sprawdza się w trudnym, kamienistym terenie, ale jest nieco cięższa,
• buzer łatwiej jest założyć na bluzę lub pod nieco luźniejszą kurtkę, zbroja wymaga zwykle starannego dobrania kroju odzieży wierzchniej,
• do jazdy z częstymi wywrotkami i skomplikowanymi przeszkodami większość doświadczonych riderów wybiera zbroję, a buzer traktuje jako lżejszą opcję na prostsze trasy.

Zbroję, buzer, nakolanniki i odzież wierzchnią zawsze przymierzaj w pozycji zbliżonej do tej na quadzie, z ugiętymi kolanami i pochylonym tułowiem. Ochraniacze nie mogą się wtedy przesuwać ani uwierać, bo przy upadku muszą zostać dokładnie tam, gdzie mają chronić.

Jak dobrać rękawice na quada do jazdy w błocie?

Dłonie cały czas pracują na kierownicy, manetkach i klamkach, a w przeprawach często także przy linie od wyciągarki czy przy pchaniu quada. Rękawice muszą więc zapewnić pewny chwyt nawet wtedy, gdy są całe w błocie i wodzie, a jednocześnie chronić skórę przed otarciami i uderzeniami. W chłodniejsze dni dochodzi jeszcze ochrona przed wychłodzeniem palców, które bardzo szybko tracą sprawność na zimnym wietrze.

W modelach przeznaczonych do jazdy w błocie i wodzie warto szukać konkretnych rozwiązań:

• dobrej przyczepności na mokro, na przykład dzięki silikonowym nadrukom na wewnętrznej stronie dłoni,
• wzmocnionej ochrony kostek i wierzchu dłoni przed uderzeniami kamieni i gałęzi,
• dodatkowych paneli lub podwójnych warstw materiału w strefie chwytu manetki i klamek,
• długości i typu mankietu dopasowanego do rękawa kurtki, tak aby ograniczyć wlewanie się wody,
• materiałów, które szybko schną i nie sztywnieją po kilkukrotnym przemoczeniu.

Letnie rękawice na quada to zazwyczaj lekkie, przewiewne modele crossowe z elastycznym materiałem i twardymi wstawkami na kostkach. Dobrze odprowadzają ciepło i wilgoć podczas intensywnej jazdy, ale w zimnej wodzie nie dają praktycznie żadnej izolacji. Na chłód i deszcz lepiej sprawdzają się rękawice z membraną albo wykonane z neoprenu, który nawet po nasiąknięciu utrzymuje przy skórze cienką warstwę ciepłej wody. Dzięki temu dłonie nie marzną tak szybko, nawet gdy co chwilę zanurzasz je w błotnistej wodzie.

Trzeba tylko znaleźć rozsądny kompromis między izolacją termiczną a precyzją sterowania. Bardzo grube rękawice zimowe potrafią mocno ograniczyć czucie manetki, klamek i przycisków, co na technicznych odcinkach odbija się na kontroli nad quadem. Cienki model crossowy daje świetne wyczucie, ale w zimnej wodzie błyskawicznie wychładza palce. Najlepiej mieć dwa zestawy i dobrać je do warunków, a także sprawdzić w domu, jak w danym modelu obsługuje się dźwignie i przyciski na kierownicy.

Jak wybrać buty na quada do jazdy w głębokiej wodzie?

Stopy w przeprawach dostają wyjątkowo mocno, bo to one jako pierwsze wchodzą w każdą kałużę, błoto czy potok. Standardowe buty motocyklowe i typowe buty crossowe bardzo dobrze chronią przed skręceniem kostki, uderzeniem o podnóżek czy przygnieceniem przez motocykl, ale w kontakcie z wodą mają jedną dużą wadę. Szybko nasiąkają, woda dostaje się do środka przez język, cholewkę lub szwy, a mokre skarpety oznaczają wychłodzenie stóp, odparzenia i pęcherze już po kilku godzinach jazdy.

Z tego powodu powstały dedykowane buty na quada przeprawowego, które łączą w sobie wysokiego kalosza z butem off-roadowym. Dolna część jest zwykle wykonana z całkowicie wodoszczelnej gumy, a wysoka cholewka z tworzywa lub gumy ma dodatkowy, wodoszczelny kołnierz zaciskany na łydce. Taka konstrukcja znacząco zmniejsza ryzyko wlewania się wody od góry, nawet gdy brodzisz w wodzie sięgającej prawie do kolan. Jednocześnie odpowiednio usztywniona podeszwa i wzmocnienia w okolicy kostki oraz piszczela chronią stopę przed przygnieceniem przez quad czy gwałtownym skręceniem na śliskim podłożu.

Przy zakupie butów do jazdy w głębokiej wodzie warto szczególnie przyjrzeć się kilku istotnym cechom:

• wysokości i sztywności cholewki, która stabilizuje kostkę i łydkę,
• ochronie kostki i piszczela przy uderzeniu o podnóżek, kamień lub ramę,
• stopniowi wodoodporności całej dolnej części buta oraz szczelności kołnierza,
• konstrukcji podeszwy zapewniającej dobrą przyczepność na śliskim błocie i mokrych kamieniach,
• dopasowaniu do nakolanników i spodni, aby nie powstawały szczeliny dla wody,
• łatwości czyszczenia i suszenia po intensywnej jeździe w błocie.

Zwykłe kalosze albo miękkie buty trekkingowe bez sztywnej ochrony kostki nie nadają się do jazdy na quadzie przeprawowym, bo przy przygnieceniu pojazdem ryzyko skręcenia lub zmiażdżenia stopy jest ogromne. Zanim kupisz buty, sprawdź, czy pozwalają pewnie stać na podnóżkach i wygodnie operować wszystkimi dźwigniami.

Strój na quada na zimę i deszcz – zasada ubioru na cebulkę

Na dłuższych wyprawach przeprawowych temperatura, wiatr i poziom wysiłku potrafią się zmieniać co kilkanaście minut. Raz walczysz z trudnym podjazdem i dosłownie „gotujesz się” w kasku, a za chwilę stoisz kilka minut po kolana w wodzie, asekurując kolegę. Warstwowe ubieranie się „na cebulkę” pozwala dopasować ilość i grubość odzieży do tego, co akurat dzieje się na trasie, bez konieczności rezygnowania z ochrony przed wodą i błotem.

Pierwszą, bazową warstwę stanowi bielizna termoaktywna, czyli koszulka z długim rękawem, kalesony i techniczne skarpety. Ich zadaniem jest jak najszybsze odprowadzanie potu od skóry do kolejnych warstw, tak aby ciało pozostawało możliwie suche. Bawełna w tej roli kompletnie się nie sprawdza, bo nasiąka wilgocią jak gąbka i działa później jak zimny kompres przyklejony do ciała, co bardzo przyspiesza wychłodzenie organizmu.

Druga warstwa to izolacja cieplna, najczęściej bluzy i spodnie z materiałów typu polar albo techniczny fleece. Im niższa temperatura, tym grubszy i gęściej tkany materiał warto założyć, chociaż przy bardzo intensywnej jeździe czasem wystarczy cienka bluza pod dobrze izolującą kurtką. Tę warstwę można stosunkowo łatwo regulować – na bardziej wymagające odcinki terenowe zdejmujesz ją i chowasz do bagażu, a na długie, wolniejsze przeloty oraz postoje zakładasz ponownie.

Trzecia, zewnętrzna warstwa to kurtka i spodnie lub kombinezon jednoczęściowy z membraną. Ta część stroju ma za zadanie ochronić przed deszczem, wodą z kałuż, śniegiem i wiatrem, a jednocześnie pozwolić na ucieczkę pary wodnej wygenerowanej przez ciało. Przy dobrze dobranej membranie i sensownych parametrach wodoodporności oraz oddychalności możesz przez wiele godzin jeździć w wilgotnym środowisku, a wewnętrzne warstwy pozostają suche lub tylko lekko zawilgocone.

Na bazie tych trzech warstw można ułożyć różne zestawy stroju dopasowane do aktualnej pogody i charakteru wyprawy:

• chłodna, deszczowa jesień – cienka bielizna termoaktywna, średniej grubości polar, kurtka i spodnie z membraną o wysokiej wodoodporności,
• silny mróz przy niewielkiej ilości wody na trasie – ciepła bielizna termoaktywna, gruby polar lub docieplana bluza, zewnętrzna odzież z membraną i ewentualnym lekkim ociepleniem,
• dodatnie temperatury z dużą ilością roztopionego śniegu i błota – lekka bielizna termoaktywna, cienki lub brak polaru, za to bardzo szczelna odzież z membraną odporna na stały kontakt z wodą.

Do zimowego stroju dochodzą też dodatki, o których łatwo zapomnieć przy pakowaniu. Cienkie kominiarki pod kask, grubsze skarpety termiczne, cieplejsze rękawice i ocieplacze szyi poprawiają komfort, ale nie powinny uciskać tak mocno, by ograniczać krążenie krwi. Za mocno zaciśnięte skarpety lub kominiarka mogą paradoksalnie pogorszyć komfort cieplny, bo słabiej ukrwione palce rąk i stóp zaczynają marznąć jeszcze szybciej.

Jak ocenić parametry techniczne odzieży na quada przeprawowego?

W opisach kurtek, spodni i kombinezonów na quada bardzo często pojawiają się wartości liczbowe i pojęcia takie jak membrana, wodoodporność podawana w milimetrach słupa wody czy oddychalność wyrażona w g/m²/24h. Jeśli rozumiesz, co te liczby faktycznie oznaczają w praktyce, dużo łatwiej dobierzesz strój do jazdy w błocie, wodzie i deszczu, zamiast sugerować się tylko marketingowymi hasłami.

Membrana to cienka warstwa wbudowana w materiał kurtki lub spodni, w której znajdują się mikroskopijne pory. Są one na tyle małe, że krople wody z zewnątrz nie są w stanie się przez nie przecisnąć, ale jednocześnie wystarczająco duże, by przepuścić cząsteczki pary wodnej powstającej wewnątrz ubrania. Dzięki temu odzież z membraną chroni przed deszczem i wodą z kałuż, a jednocześnie odprowadza pot na zewnątrz, co pomaga utrzymać suchą warstwę bielizny termoaktywnej przy skórze.

Parametr wodoodporności podawany w milimetrach słupa wody mówi, jak duże ciśnienie wody materiał zniesie, zanim zacznie przeciekać. W jeździe przeprawowej, gdzie woda uderza w odzież pod dużym ciśnieniem, a spodnie czy kurtka często są zanurzone w kałuży, warto celować w wartości co najmniej 10 000 mm. Wyższe liczby oznaczają jeszcze większą odporność na długotrwałe zalewanie wodą, co w praktyce przekłada się na suchsze ubranie pod spodem i mniejsze ryzyko wychłodzenia w trakcie dnia.

Oddychalność wyrażona w g/m²/24h informuje z kolei, ile gramów pary wodnej jest w stanie „uciec” przez metr kwadratowy materiału w ciągu doby. Im wyższa wartość, tym lepiej materiał radzi sobie z odprowadzaniem wilgoci powstającej podczas wysiłku. W jeździe na quadzie przeprawowym dobrze jest szukać odzieży o oddychalności na poziomie przynajmniej 5 000 g/m²/24h, a za bardzo dobrą można uznać wartości rzędu 10 000 g/m²/24h i więcej, szczególnie jeśli planujesz długie, intensywne wyjazdy.

Oprócz parametrów samej membrany warto przyjrzeć się także innym detalom technicznym, które mają duży wpływ na realną szczelność i trwałość odzieży:

• rodzaj szwów oraz to, czy są dodatkowo klejone lub laminowane od środka,
• szczelność zamków i obecność osłon zewnętrznych ograniczających przedostawanie się wody,
• typ materiału bazowego oraz zastosowanych wzmocnień w strefach narażonych na przetarcia,
• zakres regulacji obwodu w pasie, rękawach i nogawkach,
• obecność elementów odblaskowych poprawiających widoczność w deszczu i po zmroku.

Trzeba też wiedzieć, że nawet najlepsza membrana przestaje działać poprawnie, jeśli nie zadbasz o odpowiednią konserwację. Pranie odzieży technicznej w zwykłych proszkach i stosowanie płynów zmiękczających zatyka mikropory membrany, co obniża zarówno jej wodoodporność, jak i oddychalność. Do kurtek, spodni i kombinezonów z membraną stosuj specjalne środki piorące przeznaczone do tego typu materiałów i trzymaj się zaleceń producenta co do temperatury prania oraz sposobu suszenia.

Jak dbać o ubranie na quada przeprawowego aby służyło dłużej

Odzież na quada przeprawowego pracuje wyjątkowo ciężko – ciągły kontakt z błotem, wodą, tarcie o podnóżki i ramę, częste zginanie w kolanach i łokciach. Bez właściwej pielęgnacji nawet dobre kurtki, spodnie czy buty szybko tracą swoje właściwości ochronne i użytkowe. To z kolei oznacza nie tylko większe koszty wymiany sprzętu, ale też realne obniżenie poziomu bezpieczeństwa i komfortu na trasie.

Po każdej jeździe warto wykonać kilka prostych czynności, które przedłużą życie Twojego stroju:

• usunąć grube błoto, najlepiej spłukując ubranie i buty zimną wodą pod stosunkowo niskim ciśnieniem,
• wstępnie oczyścić najbardziej zabrudzone miejsca miękką szczotką, unikając szorowania membrany,
• sprawdzić stan szwów, zamków, rzepów i ściągaczy, wychwytując ewentualne uszkodzenia na wczesnym etapie,
• suszyć odzież w przewiewnym miejscu, z dala od bezpośrednich źródeł wysokiej temperatury, takich jak grzejnik czy ognisko,
• rozsznurować i rozpiąć buty, wyciągnąć wkładki oraz pozostawić je do naturalnego wyschnięcia.

Podczas prania odzieży z membraną i materiałów technicznych warto trzymać się kilku zasad. Ustaw niską temperaturę i delikatny program, a zamiast zwykłego proszku użyj specjalistycznego detergentu przeznaczonego do prania odzieży z membraną. Po zakończeniu cyklu zadbaj o dokładne wypłukanie środka piorącego, bo jego resztki również mogą zatykać mikropory. Zrezygnuj z płynów zmiękczających, które pogarszają właściwości hydrofobowe materiału i przyspieszają jego zużycie.

Duże znaczenie ma też regularna impregnacja zewnętrznej warstwy materiału przy pomocy odpowiednich preparatów w sprayu lub do prania. Dzięki temu woda dłużej utrzymuje się na powierzchni w postaci kropel, które łatwo spływają, zamiast wsiąkać w tkaninę. Tak odnowiona hydrofobowość wspiera pracę membrany i poprawia komfort, bo namoknięta warstwa zewnętrzna znacznie gorzej izoluje przed zimnem.

Poszczególne elementy stroju wymagają też nieco innego podejścia do konserwacji:

• kask off-roadowy – czyść skorupę miękką gąbką i łagodnym środkiem, wyściółkę pierz zgodnie z zaleceniami producenta i regularnie kontroluj ewentualne pęknięcia lub luzy,
• gogle – usuwaj błoto delikatnie, najlepiej przy pomocy wody i miękkiej ściereczki, starając się nie porysować szybki, wymieniaj zużyte pianki i paski, gdy tracą elastyczność,
• buty na quada przeprawowego – po jeździe usuń błoto, wypłucz wnętrze czystą wodą, susz w przewiewie, dbaj o stan uszczelnień i klamer, raz na jakiś czas zastosuj dedykowany środek konserwujący gumę i tworzywo,
• rękawice – pierz zgodnie z rodzajem materiału, unikaj wykręcania i suszenia na kaloryferze, pozwól im wyschnąć naturalnie, a w modelach z membraną stosuj delikatne detergenty,
• zbroja, buzer i ochraniacze – czyść miękką szczotką lub wilgotną szmatką, kontroluj paski i rzepy, by w razie upadku nie puściły, a uszkodzone elementy wymieniaj od razu, zamiast odkładać to „na później”.